Onder de motorkap van je organisatie met een organisatiediagnose
Krijg met een organisatiediagnose zicht op knelpunten, samenwerking en verbeterkansen.
Veel rijksorganisaties herkennen het: knelpunten in samenwerking, structuur of processen waarvan de oorzaak lastig te duiden is. De maatschappelijke opgaven worden complexer en de druk op snelle resultaten neemt toe. Dat leidt tot nieuwe manieren van organiseren, zoals ketensamenwerking, programmadirecties of multidisciplinaire teams. In de praktijk werken vernieuwingen in je organisatie niet altijd vanzelf. Een organisatiediagnose maakt zichtbaar wat goed loopt, waar het schuurt en welke verbeterkansen er zijn.
De essentie van een organisatiediagnose
Een organisatiediagnose is een systematische analyse van hoe een organisatie functioneert. Daarbij kijken organisatieadviseurs naar de samenhang tussen strategie, structuur, processen, rollen, governance en sturing. Oftewel: hoe heeft de organisatie verantwoordelijkheden en besluitvorming ingericht? Het doel is om inzicht te krijgen in patronen: wat werkt, wat werkt niet en waarom is dat zo?
Door verschillende methoden te combineren, zoals documentanalyse, interviews, groepssessies en dataverkenning, ontstaat een breed beeld van de organisatie. Waar zit energie? Waar stokt de samenwerking? En waar ligt verbeterpotentieel? De resultaten geven richting aan keuzes en vormen vaak het startpunt voor verdere verbetering.
Wat een organisatiediagnose vraagt van de organisatie
Een goede diagnose vraagt om openheid en bereidheid tot reflectie. Het proces verloopt meestal in fasen:
- Verkenning van de vraag: wat willen we weten of verbeteren?
- Onderzoek: gesprekken, data-analyse en observatie.
- Analyse en terugkoppeling: bespreking van bevindingen.
- Vertaling naar actie: interventies of veranderingen bepalen.
Als organisatie bepaal je zelf wat je met de inzichten doet. De diagnose is de spiegel, de organisatie kiest de richting. Je kunt ondersteuning krijgen bij de implementatie van de aanbevelingen.
Resultaten in de praktijk
Een organisatiediagnose bij de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) maakte zichtbaar waar verbeterpotentieel lag. Ook leverde de diagnose concrete inzichten op voor een effectievere samenwerking. Ernst Blom, manager P&O van de NCG, zegt over de diagnose:
‘Wij hebben een organisatiediagnose laten uitvoeren door O&P Rijk. Het was een kwalitatief onderzoek om inzichten en meningen van personeel op te halen over de werking van de organisatie van NCG en de effecten van deze werking op de versterkingsoperatie in Groningen.
De organisatiediagnose heeft ons eigen al bestaande vermoeden bevestigd. De focus op het halen van de politieke belofte kan op gespannen voet staan met de belofte om naast de bewoner te staan. Door de organisatiediagnose hebben we zicht gekregen op de situatie die ontstaan is door het sturen op snelheid. Daarnaast heeft de diagnose ons inzicht gegeven in welke knoppen we konden en moesten draaien om de organisatie verder te brengen, met als doel om meer naast de bewoner en medewerker te staan.
De diagnose heeft verdiepend inzicht gegeven in de kwaliteit van de organisatie en haar mensen. En hoe we meer potentieel uit de organisatie halen voor de bewoners van het versterkingsgebied.
Zo’n organisatiediagnose kost tijd, maar is de investering meer dan waard geweest.’