Vrijdag 30 januari is het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ gepresenteerd. Als het aan D66, VVD en CDA ligt, worden er flinke hervormingen in het arbeidsrecht ingevoerd. De opvallendste en voor ons meest relevante punten staan hieronder op een rij, mét doorklikmogelijkheid naar meer informatie voor de écht geïnteresseerden.
Gehoor geven aan aanbevelingen SER
In het regeerakkoord staat expliciet dat het kabinet vrijwel volledig gehoor geeft aan de aanbevelingen van de SER. Welke dat zijn?
- Afronding van het arbeidsmarktpakket dat voorkomt uit het SER-MLT-advies 2021-2025.
- Implementatie van het Pensioenakkoord en het akkoord ‘Gezond naar het pensioen’.
- Het verbeteren van de positie van internationale arbeidskrachten en het verminderen van de vraag naar laagbetaalde arbeid.
- Het verhogen van de arbeidsproductiviteit.
Bezuinigingen op de Rijksoverheid
In het regeerakkoord wordt de nullijn niet losgelaten, er wordt met geen woord over gerept. Wel worden extra bezuinigingen op de Rijksoverheid aangekondigd, met een efficiencykorting en een additionele taakstelling. In het akkoord is dit nog globaal omschreven, maar het lijkt straffer te worden dan de bezuinigingen in het kabinet-Schoof. Misschien geen arbeidsrechtelijke wijziging, maar wel één met gevolgen, gezien de aangekondigde (stakings)acties van de bonden om de werkgever en het kabinet te bewegen de nullijn los te laten.
Schijnzelfstandigheid
Het kabinet wil beginnen met het invoeren van het rechtsvermoeden van werknemerschap uit de Vbar: beneden een bepaald bedrag per uur wordt iemand verondersteld werknemer te zijn en geen zzp’er. Dat zal ongetwijfeld voor een kleine doelgroep, (die overigens meestal niet door de Rijksoverheid wordt ingehuurd) duidelijkheid geven. Verder zet het kabinet de behandeling van de Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid voort en wil het de Zelfstandigenwet invoeren, het eigen alternatief voor de Vbar.
Transitievergoeding
Hervorming van de bestaande transitievergoeding is ook onderdeel van de plannen. De transitievergoeding moet doen waar die voor bedoeld is: de transitie van werk naar werk. Bijscholing, omscholing of re-integratie kan mogelijk in de toekomst in mindering worden gebracht op de transitievergoeding. Verder wordt de compensatie voor de transitievergoeding na twee jaar ziekte voor alle werkgevers afgeschaft.
Sociale zekerheid
De WW moet hoger worden in het begin, maar wordt verkort naar één jaar. Het arbeidsongeschiktheidsstelsel moet op de schop, onder meer verdwijnt de IVA, en het stelsel moet uitvoerbaarder en meer activerend worden, rekening houdend met de menselijke maat. Het kabinet spreekt van een fundamentele herziening op middellange termijn. Verder wordt de verhoging van de AOW-leeftijd direct gekoppeld aan een stijgende levensverwachting.
Verdere thema’s die het kabinet wil oppakken
- Concurrentiebeding moderniseren: eerder werd al gesproken over een concurrentiebeding waartegenover (een deel van) het loon staat;
- Loondoorbetalingsplicht bij ziekte voor met name het midden-kleinbedrijf;
- Beperken administratieve lasten in de Wet Verbetering Poortwachter en wegnemen onzekerheid over sancties;
- Draagvlak voor cao’s vergroten en moderniseren;
- Arbeidsmarkdiscriminatie;
- Actief en gericht naar Nederland halen van goed geschoolde krachten in vooraf afgebakende sectoren met salariseis en huisvestingseis;
- Ongewijzigd door met bijna gratis kinderopvang voor werkende ouders. De kinderopvangtoeslag wordt afgeschaft;
- Meer uren werken mag/moet kunnen lonen;
- Vereenvoudiging verlofstelsel conform het SER-advies ‘Balans in maatschappelijk verlof’.