Recent kwam een staatssecretaris in de problemen omdat zij op LinkedIn vermelde dat zij een master aan de universiteit had afgerond, terwijl dit niet het geval was. Zij bleek slechts een propedeuse op het hbo te hebben gehaald. Een aangevangen pre-master had zij niet afgerond. De consequenties zijn inmiddels bekend: zij heeft zich teruggetrokken als staatssecretaris en heeft haar Kamerlidmaatschap opgezegd. De zaak heeft geleid tot behoorlijke reputatieschade, niet alleen voor haarzelf, maar ook voor de partij waarvan zij lid is.
Ontslag op staande voet
De vraag rijst wat een werkgever kan doen als hij erachter komt dat een werknemer niet eerlijk is geweest over zijn opleidingen of diploma’s.
Als ultieme consequentie van misleiding bij een sollicitatie, waaronder het verschaffen van onjuiste inlichtingen over opleidingen of diploma’s, kan de werkgever de werknemer op staande voet ontslaan. Of daadwerkelijk sprake is van een dringende reden, een vereiste om iemand op staande voet te kunnen ontslaan, hangt af van de concrete omstandigheden, zoals:
- de lengte van het dienstverband
- de leeftijd van de werknemer
- over welke opleidingen/diploma’s onjuiste inlichtingen zijn verschaft (het moet gaan om voor de uitoefening van de functie noodzakelijke opleidingen en diploma’s)
Ook is de vraag of de werkgever snel genoeg (‘onverwijld’) heeft gehandeld. Is dit laatste niet het geval, dan kan de werkgever de werknemer niet op staande voet ontslaan. Wel kan de werkgever overwegen om de rechter te verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden op grond van verwijtbaar handelen.
Aangifte
Jokt de werknemer niet alleen, maar blijkt bijvoorbeeld dat hij ook zijn diploma’s heeft vervalst, dan kunnen de consequenties nog verder gaan dan een ontslag op staande voet. In dat geval kan de werkgever namelijk ook aangifte doen wegens valsheid in geschrifte.
Bij een strafrechtelijke veroordeling is de werknemer nog verder van huis; dit kan er namelijk toe leiden dat er geen Verklaring Omtrent Gedrag meer aan de werknemer wordt verstrekt. De werknemer zal dan lastiger aan een baan komen, omdat veel werkgevers, ook buiten de Staat, een dergelijke verklaring verlangen als voorwaarde voor indiensttreding.
Wil je dit alles voorkomen, dan kan het zinvol zijn om de sollicitant te vragen zijn diploma’s te laten zien.
Kernwaarden
Een leugentje om de felbegeerde baan te krijgen, kan dus vergaande consequenties hebben. Voor (aanstaande) ambtenaren reden te meer om op hun tellen te passen. Voor hen geldt immers dat eerlijkheid en betrouwbaarheid belangrijke kernwaarden zijn en het jokken op het cv past hier uiteraard niet bij.