Iedereen moet kunnen meedoen op de arbeidsmarkt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het vaak helaas nog anders. Binnen de ministeries van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) wordt daarom hard gewerkt aan een toegankelijke en inclusieve werkomgeving. Senior Adviseur Bas van der Schild speelt daarin een belangrijke rol. Vanuit het team Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie (DGI) werkt hij samen met collega’s en partners binnen het Rijk aan meer kansen voor mensen met een arbeidsbeperking.
De persoonlijke drijfveer van Bas
Bas werkt sinds 2024 als senior adviseur Banenafspraak. Het onderwerp is voor hem niet alleen professioneel, maar ook persoonlijk. Hij heeft zelf een visuele beperking en weet hoe ingewikkeld het kan zijn om een plek te vinden waar je talent wordt gezien.
“Ik weet hoe lastig het kan zijn om binnen te komen als je een beperking hebt. Juist daarom wil ik bijdragen aan een organisatie waar iedereen een eerlijke kans krijgt.”
Die ervaring helpt om met een bredere blik te kijken naar een toegankelijke werkomgeving: niet alleen beleid, maar ook een cultuur waarin collega’s elkaar zien en ondersteunen.
De Banenafspraak: een kans om talent binnen te halen
De Banenafspraak is een landelijke afspraak tussen overheid en werkgevers om extra banen te creëren voor mensen die door een arbeidsbeperking moeilijker aan werk komen.
“Die wettelijke opdracht helpt om deuren te openen,” zegt Bas. “Maar uiteindelijk gaat het om mensen die gelijkwaardig mee willen doen. De Banenafspraak geeft ze een eerlijke kans.”
Binnen EZK en LVVN werken al jaren collega’s via de Banenafspraak, mensen met uiteenlopende achtergronden en talenten. Hun aanwezigheid is een waardevolle toevoeging voor hun teams; diversiteit in denken en doen maakt een organisatie sterker.
Samenwerking binnen het Rijk: niemand doet dit alleen
Inclusie is geen soloproject. EZK-LVVN werkt samen met O&P Rijk en verschillende concernpartners zoals de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Die samenwerking is essentieel om kandidaten te vinden, te begeleiden en te laten doorgroeien.
O&P Rijk ondersteunt bijvoorbeeld met:
- bemiddeling en matching
- trainingen voor medewerkers en leidinggevenden
- begeleiding op de werkvloer
- bijeenkomsten waar kandidaten en organisaties elkaar ontmoeten.
“We doen dit echt samen,” benadrukt Bas. “Van bemiddeling tot begeleiding: iedereen draagt een stukje bij.”
Het VN-verdrag Handicap: de bredere beweging
De Banenafspraak staat niet op zichzelf. Het is onderdeel van een grotere beweging richting een volledig toegankelijke samenleving, zoals vastgelegd in het VN-verdrag Handicap. In Nederland ging dit verdrag van kracht in 2016, met als doel om in 2040 een samenleving te hebben waarin iedereen gelijkwaardig kan meedoen.
Voor de Rijksoverheid betekent dit onder meer:
- toegankelijke werkplekken
- inclusieve hr‑processen
- aandacht voor digitale toegankelijkheid
- ruimte voor verschillende manieren van werken en solliciteren.
Bas is binnen EZK‑LVVN dossierhouder van dit verdrag en ziet hoe het organisaties helpt richting te geven. “Het VN‑verdrag is ons kompas. Het helpt ons om niet alleen naar vandaag te kijken, maar naar de organisatie die we in de toekomst willen zijn.”
Bas van der Schild
De projectgroep VN-verdrag Handicap: leren van elkaar
Om die toekomst dichterbij te brengen, is de projectgroep EZK‑LVVN VN‑verdrag Handicap opgericht. Organisaties zoals de RVO en NVWA schuiven aan om ervaringen te delen en samen oplossingen te ontwikkelen. In maandelijkse overleggen wordt besproken wat goed gaat en waar nog winst te behalen is.
De projectgroep kijkt naar thema’s zoals:
- onboarding
- training en ontwikkeling
- behoud en doorstroom
- uitstroom
Bas: “Op deze manier leren we van elkaar en kunnen goede voorbeelden sneller worden overgenomen. EZK-LVVN is hier als organisatie zeer actief in, het is mooi om te zien hoe we met deze samenwerking tot creatieve oplossingen komen. De ene organisatie loopt voor op doorstroom, de andere op ontwikkeling. Door dat te delen, gaan we allemaal vooruit.”
Het doel: eind 2027 moet 80% van de thema’s op groen staan. Maar belangrijker nog: dat toegankelijkheid vanzelfsprekend wordt.
Toegankelijkheid in de praktijk: kleine stappen, groot effect
Inclusie zit vaak in details. Daarom wordt binnen EZK‑LVVN gewerkt aan praktische verbeteringen, zoals:
- toegankelijke informatie voor nieuwe medewerkers
- gebouwenscans om werkplekken beter toegankelijk te maken
- stilteruimtes of aangepaste werkplekken
- alternatieve sollicitatievormen voor neurodivergente kandidaten
Binnen team DGI wordt gewerkt aan beleid waarin toegankelijkheid standaard wordt meegenomen. Niet als extraatje, maar als vanzelfsprekend onderdeel van goed werkgeverschap.
Volgens Bas ligt een belangrijke sleutel bij leidinggevenden. Zij bepalen in grote mate de cultuur binnen teams.
“Soms zitten kleine dingen in de weg: een grapje dat verkeerd valt, een aanname die niemand hardop uitspreekt. Het helpt als leidinggevenden dat zien en bespreekbaar maken.”
Gelukkig ziet hij een positieve ontwikkeling. Trainingen over objectief werven, inclusief leiderschap en gelijke beloning worden steeds vaker gevolgd. En in managementteams krijgt inclusie een vaste plek op de agenda.
De trein rijdt al en iedereen kan instappen
“Veel organisaties hebben het VN-verdrag pas sinds kort echt op de agenda. Bij ons zijn we er al actief mee bezig. Die trein rijdt al, we zijn onderweg,” zegt Bas. “En hoe meer mensen meedoen, hoe sneller we vooruitkomen.”
Het uiteindelijke doel is helder: een organisatie waar de Banenafspraak op termijn niet meer nodig is, omdat gelijke kansen vanzelfsprekend zijn.
Wat kun jij doen?
Iedereen kan bijdragen aan een inclusieve organisatie, of je nou manager, hr‑professional of collega bent. Soms zit het in iets kleins: een open houding, een vraag stellen, ruimte bieden aan iemand die net even anders werkt. “Wees die collega die het verschil maakt,” zegt Bas. “Samen bouwen we aan een Rijksoverheid waar iedereen zich thuis kan voelen.”