Dat ene gesprek dat niet lekker liep, die taak die niet afkwam, of die collega die kortaf deed. We zien vaak heel goed wat er misgaat. Bedrijfsmaatschappelijk werker Renate volgde een opleiding positieve psychologie en gebruikt inzichten daaruit ook in haar werk. Niet om problemen weg te poetsen, maar om minder lang te blijven hangen in wat niet goed gaat. En wat vaker te kijken naar wat wél werkt.
Positieve psychologie is volgens Renate meer dan simpelweg ‘positief denken’. Het gaat over veerkracht, kijken naar je sterke kanten en de vraag waar je energie van krijgt. “Denk aan vragen als: wat heb ik nodig in deze situatie? Waar word ik blij van? En wat ging er vandaag wél goed?”
Dat is makkelijk gezegd, maar in de praktijk blijven we snel hangen in wat níét goed ging. Soms zitten daar patronen achter die al vroeg zijn ontstaan. “Misschien heb je als kind bijvoorbeeld vaak gehoord dat het beter kan. Dan kan dat stemmetje later nog steeds opduiken. Je levert iets op en denkt meteen: het is niet goed genoeg.”
Dat stemmetje zet je niet zomaar uit, maar je kunt wel leren om het eerder te herkennen. “Vraag jezelf af: klopt deze gedachte wel? Of heb ik gewoon mijn best gedaan en is ‘goed’ gewoon ‘goed genoeg’?”
Mopperen mag best
Even mopperen tijdens je werk? Daar is niks mis mee, vindt Renate. Het wordt anders als de frustratie blijft hangen en steeds meer energie gaat kosten. “Als je dagen later nog bezig bent met iets wat niet goed ging, slechter slaapt of merkt dat je sneller geïrriteerd raakt, dan wordt het een belemmering.”
Toch is het ook goed om dan te kijken of de negatieve gedachten wel terecht zijn. Denk aan irritaties over collega’s, leidinggevenden of organisatieveranderingen. Dan vullen we soms al snel in wat er wordt bedoeld, zonder het te checken.
“We durven elkaar niet altijd aan te spreken of iets te vragen, terwijl we ondertussen wel blijven mopperen. Soms kan een eenvoudige vraag al veel verschil maken: ‘Wat bedoel je precies?’ Als je dat eerst vraagt in plaats van meteen in de weerstand te schieten, krijg je vaak een heel ander gesprek.”
Herken wat er bij jezelf gebeurt
Zo’n automatische reactie herkennen, vraagt oefening. Soms heb je al gereageerd voordat je doorhebt wat er eigenlijk gebeurde.
Renate adviseert daarom om tijdens je werkdag af en toe bewust een kort rustmoment in te bouwen. Tien minuten of een kwartier kan al genoeg zijn. “Sta even stil bij wat er die dag is gebeurd. Waar liep je tegenaan? Maar ook: wat ging er goed?”
Dat klinkt misschien eenvoudig, maar juist dat stilstaan schiet er volgens haar vaak bij in. “We rollen vaak van afspraak naar afspraak en blijven maar ‘aan’ staan. Dan krijg je weinig tijd om even bij jezelf te rade te gaan en herken je het negatieve stemmetje in je hoofd dus ook minder snel.”
Niet alles hoeft positief
Positieve psychologie betekent zeker niet dat je werkdruk, frustraties of andere problemen maar van de zonnige kant moet bekijken. Soms is er echt iets aan de hand en moet daar iets mee gebeuren. Renate: “Het helpt als je kunt zien wat er gebeurt en hoe je erop reageert.”
Het kan ook zijn dat er meer nodig is dan een oefening of jezelf even toespreken. In zo’n geval kan het helpen om er met iemand over te praten, bijvoorbeeld met een bedrijfsmaatschappelijk werker. “Samen kijken we naar wat er aan de hand is: komt het vooral door je werk, speelt er privé iets mee of is het een combinatie? En wat zou jou kunnen helpen?”
Let op je eigen signalen
Renate ziet liever dat mensen eerder aan de bel trekken dan pas wanneer het echt niet meer gaat. Veranderingen in hoe je je voelt of gedraagt, kunnen een eerste signaal zijn. “Misschien kom je steeds met hoofdpijn thuis, slaap je slechter, ben je sneller geïrriteerd of juist veel stiller. Dan is het goed om daar even extra op te letten.”
Het kan helpen om een paar dagen bij te houden hoe het met je gaat. Wat ging goed? Wat zat tegen? Hoe voelde je je aan het einde van de dag? Soms zie je daardoor sneller een patroon. Renate vergelijkt het met een auto. “Als daar een lampje gaat branden, wacht je ook niet eindeloos. Zo’n lampje kan bij jezelf ook gaan branden en daar moet je dan iets mee.”
Meteen aan de slag
Wil je meteen zelf beginnen met positieve psychologie? Kijk dan aan het einde van je werkdag niet alleen naar wat tegenzat of energie kostte, maar ook naar wat wél goed ging, adviseert Renate. “Wat heb je vandaag wél bereikt? Waar ben je tevreden over? Soms helpt het al om daar bewust even bij stil te staan.”
Volgens haar zit de winst vooral in het herhalen. “Juist de herhaling maakt verschil. Als je dit een paar weken volhoudt, zul je zien dat het steeds makkelijker wordt om met meer aandacht te kijken naar wat je energie geeft en waar je tevreden over bent.”
Hulp nodig?
Heb jij last van werkdruk, frustraties of andere zorgen? Bij bedrijfsmaatschappelijk werk kun je bespreken wat er speelt en wat jou kan helpen.
Je kunt ook één of meer gratis zelfhulpmodules van New Health volgen.