Arbeidskorting op uitkeringen vervalt: forse impact op het netto-inkomen voor werknemers

Voordelen van de vervroegde IVA en het ABP Arbeidsongeschiktheidspensioen

Als het UWV de vervroegde IVA-uitkering toekent, begint de uitbetaling 10 weken na de aanvraag. De werkgever mag de werknemer nog steeds niet ontslaan in de eerste twee jaar van ziekte. Wel mag de werkgever de IVA-uitkering (75% van het loon sociale verzekeringen) verrekenen met de loondoorbetaling. 
Meestal betaalt UWV de IVA-uitkering aan de werkgever. Die kan vervolgens bepalen of hij boven op de IVA-uitkering nog een deel van het salaris moet uitbetalen. Dit is het geval als het recht op 100% of 70% loondoorbetaling hoger is dan de IVA-uitkering.

Daarnaast heeft de werknemer vanaf hetzelfde moment recht op het ABP Arbeidsongeschiktheidspensioen (AAOP). Volgens de CAO Rijk mag dit AAOP niet verrekend worden met het doorbetaalde loon. Na 104 weken ziekte mag dit wel.  
Ook hebben de werknemer en werkgever geen re-integratieverplichtingen meer en hoeft de werknemer niet meer te re-integreren. 

Dit zijn vaak voldoende voordelen voor werknemer én werkgever om te beslissen een aanvraag te doen voor een vervroegde IVA-uitkering.

De vervroegde IVA gaat op 1 januari 2027 veranderen

Eigenlijk is de kop boven deze alinea niet juist. De mogelijkheid om een vervroegde IVA-uitkering aan te vragen wijzigt niet. Ook de procedure blijft hetzelfde. Wel veranderen er vanaf 1 januari 2027 enkele belangrijke financiële zaken. 
Deze twee veranderingen kunnen invloed hebben op de keuze om een vervroegde IVA aan te vragen:

1. Het AAOP van ABP gaat later in. Vanaf 1 januari 2027 kent ABP het AAOP niet meer binnen de eerste twee jaar van ziekte toe. Dit geldt ook als er een vervroegde IVA-uitkering is toegekend. Het AAOP gaat dan op zijn vroegst twee jaar na de eerste ziektedag in.
2. De vervroegde IVA-uitkering wordt anders belast. Vanaf 1 januari 2027 wordt de vervroegde IVA-uitkering belast volgens de groene tabel. Om goed uit te leggen wat dit betekent en welk verschil dit kan maken in het inkomen, is het handig om eerst kort uit te leggen hoe de loonbelasting werkt.

Twee verschillende loonbelastingtabellen: wit en groen

Er zijn twee soorten loonbelasting met bijbehorende belastingtabel: de witte tabel en de groene tabel. Welke tabel wordt gebruikt, hangt af van het soort inkomen:

• De witte tabel voor loon uit tegenwoordige arbeid. 
• De groene tabel voor loon uit vroegere arbeid. 

Het belangrijkste verschil tussen deze twee belastingtabellen is dat in de tarieven van de witte tabel rekening is gehouden met de ‘arbeidskorting’. Hierdoor betaalt een werknemer die werkt minder loonbelasting. De hoogte van de arbeidskorting hangt af van het bruto-inkomen van de werknemer. Tot een inkomen van ongeveer € 46.000 bruto per jaar loopt de korting op. Daarna neemt deze weer af. 

Nu: vervroegde IVA-uitkering wordt belast volgens de witte tabel

Als een werknemer een vervroegde IVA-uitkering krijgt en deze wordt aan de werkgever betaald, wordt het volledige inkomen momenteel belast volgens de witte tabel. Dit is gunstiger voor de werknemer en wordt de ‘samenvoegbepaling’ genoemd.
Dat is ook het geval als de werknemer naast de IVA-uitkering nog loon ontvangt. Een werknemer kan nog loon ontvangen als de IVA-uitkering lager is dan 100% of 70% van het salaris plus IKB. Ook kan er loon worden ontvangen als het salaris van de werknemer hoger is dan het maximumdagloon dat van toepassing is bij sociale verzekeringsuitkeringen. 

Vanaf 1 januari 2027: vervroegde IVA-uitkering wordt belast volgens de groene tabel 

Vanaf 1 januari 2027 wordt de vervroegde IVA-uitkering belast volgens de groene tabel dus zonder arbeidskorting. Alleen het deel van het inkomen dat hoger is dan de IVA-uitkering wordt dan belast volgens de witte tabel. 

In de praktijk betekent dit dat de werknemer in de meeste gevallen minder netto overhoudt. Dit geldt niet alleen voor nieuwe IVA-uitkeringen, maar ook voor IVA-uitkeringen die op 1 januari 2027 al lopen. 

Waarom deze wijziging?

De reden voor deze verandering is een arrest van de Hoge Raad van 15 november 2024. De Hoge Raad oordeelde dat sprake was van ongelijke behandeling van gelijke gevallen. Want wie de IVA-uitkering via de werkgever ontving betaalde minder belasting dan degene die de uitkering ontving via UWV. 

De wetgever heft deze ongelijkheid vanaf 1 januari 2027 op door de arbeidskorting op geen enkele WIA-uitkering meer toe te passen. Ook niet als de uitkering via de werkgever wordt betaald. Voor de vervroegde IVA-uitkering betekent dit dat deze ook belast wordt volgens de groene tabel. 

Veranderingen ook voor lopende uitkeringen

De nieuwe regels gelden niet alleen voor nieuwe IVA-uitkeringen, maar ook voor uitkeringen die al lopen. Werknemers die voor 1 januari 2027 een uitkering hebben gekregen, zullen in januari 2027 een lager netto-inkomen hebben dan in december 2026.

De verandering geldt overigens niet alleen voor vervroegde IVA-uitkeringen, maar voor alle WIA-uitkeringen van UWV, bijvoorbeeld als een WGA-uitkering is vastgesteld na 104 weken ziekte, maar een werknemer is nog niet ontslagen. Ook het toekennen van een WIA-uitkering met terugwerkende kracht tot een datum in het verleden kan grote consequenties hebben.
Ook in die gevallen zal de uitkering worden belast volgens de groene tabel met als resultaat een lager netto-inkomen voor de werknemer.

Twee voorbeelden

Om het effect van deze verandering uit te leggen, geven we twee voorbeelden. In beide voorbeelden gaan we uit van een vergelijkbare situatie waarin de werknemer in het tweede ziektejaar een vervroegde IVA-uitkering krijgt. In de bedragen zijn het IKB-budget en het vakantiegeld meegenomen.

Let op: deze voorbeelden laten alleen zien wat het effect kan zijn van het toepassen van de groene belastingtabel voor socialezekerheidsuitkeringen vanaf 1 januari 2027. Iedere situatie is anders. De hoogte van de arbeidskorting hangt bijvoorbeeld af van de hoogte van het inkomen. Ook het moment waarop de vervroegde IVA-uitkering wordt toegekend, speelt een rol; in het eerste of tweede ziektejaar of met terugwerkende kracht.

Voorbeeld van een werknemer met schaal 7

Een werknemer heeft een salaris van het maximum van schaal 7 (bruto € 4.642 inclusief IKB). In het eerste ziektejaar ontvangt hij 100% doorbetaling van zijn salaris en in het tweede ziektejaar 70% (bruto € 3.345). Zijn salaris in het eerste jaar bedraagt € 3.377 netto per maand en vanaf het tweede ziektejaar € 2.717.

Er wordt een vervroegde IVA-uitkering aangevraagd en toegekend door het UWV in het tweede ziektejaar. De IVA-uitkering wordt betaald via de werkgever en bedraagt bruto € 3.319 (inclusief vakantiegeld). 
De werknemer ontvangt het hoogste van deze twee uitkeringen (salaris of IVA-uitkering). Dat is het salaris, maar in feite wordt dan de IVA-uitkering aangevuld tot 70% van het salaris plus IKB. 

Ook het ABP Arbeidsongeschiktheidspensioen (AAOP) wordt toegekend (let op: alleen bij toekenningen tot 1 januari 2027!) en bedraagt bruto € 443 en € 264 netto per maand. Het AAOP hoeft in de eerste twee jaar niet te worden verrekend met het inkomen van de werknemer.

Hetzelfde voorbeeld, maar nu voor een werknemer met schaal 12

Een werknemer heeft een salaris van het maximum van schaal 12 (bruto € 8.265 inclusief IKB). In het eerste ziektejaar ontvangt hij 100% doorbetaling van zijn salaris en in het tweede ziektejaar 70% (bruto € 5.965). Zijn recht op salaris in het eerste jaar bedraagt € 4.962 netto per maand en vanaf het tweede ziektejaar € 3.963.

Er wordt een vervroegde IVA aangevraagd en toegekend door het UWV in het tweede ziektejaar. 
De IVA-uitkering wordt betaald via de werkgever en bedraagt bruto € 5.055 per maand. De werknemer ontvangt het hoogste van deze twee uitkeringen (salaris of IVA). Dat is het salaris, maar in feite wordt dan de IVA-uitkering aangevuld tot 70% van het salaris plus IKB. 

Ook het ABP Arbeidsongeschiktheidspensioen (AAOP) wordt toegekend (let op: alleen bij toekenningen tot 1 januari 2027!) en bedraagt bruto € 1.427 en netto € 848 per maand. Het AAOP hoeft in de eerste twee jaar niet te worden verrekend met het inkomen van de werknemer. 

Conclusie

Een werkgever kan geen vervroegde IVA-uitkering aanvragen bij het UWV. De werknemer moet deze aanvraag zelf indienen. Houd er rekening mee dat werknemers door deze wijzigingen in de loonbelasting niet meer willen meewerken aan een aanvraag voor vervroegde IVA-uitkering.

Een eventuele vervroegde IVA-uitkering wordt belast volgens de groene tabel. Hierdoor kan de werknemer netto minder overhouden dan in de situatie dat hij de volledige 104 weken ziekte afwacht. Dan wordt het loon volgens de witte tabel belast, wat in veel gevallen gunstiger is.

Informeer de werknemer daarom goed over de mogelijke financiële gevolgen van een vervroegde IVA-uitkering. Adviseer de werknemer daarnaast om persoonlijk advies in te winnen bij de adviseurs van KFR.