"Mag ik uw toetsenbord schoonmaken?"

Bas begon twee maanden voor de formele start op 15 december 2016 bij Binnenwerk. Toen voerde hij ook alvast klikgesprekken met toekomstige medewerkers. Zelf koos Bas voor Binnenwerk omdat hij toe was aan iets nieuws en graag met deze doelgroep wilde werken. De vereiste jobcoachopleiding kon hij versneld doen. “In mijn verschillende banen bij de overheid heb ik altijd contact gehad met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bij de postkamer of de fietsenstalling, jongens die van de praktijkschool kwamen. Het is altijd leuk als je mensen iets kan leren.” 

Zelf doen

Dat leren zit volgens Bas vooral ook in het zelf doen. “Geef mensen verantwoordelijkheid, daar gaan ze van groeien. Laat ze bijvoorbeeld zelf met Belastingdienst bellen. Ik kan er wel naast zitten en dat geven we ook aan. Maar ik reageer alleen als echt het nodig is.”

Gewoon proberen, dat doet Bas zelf ook. Bas: “Zeker in het begin was je als teamleider verantwoordelijk voor heel veel. Van contact met de klant tot looproutes maken.”

Spannend

Beginnen met een pilot en gewoon gaan doen, zit in het DNA van Binnenwerk. Deze organisatie was tot 2020 een programma. “Met een pilot krijg je sneller iets geregeld. Korte lijntjes en gewoon de werkvloer op.” Dat laatste vonden medewerkers eerst wel spannend. “Ze moesten op iemand afstappen en vragen ‘mag ik uw toetsenbord schoonmaken?’. Mensen maken een praatje, begroeten je’, vertelt Bas. “Ze werden er zelfverzekerder van.”

Motivatie

Bas’ verwachtingen over deze baan zijn meer dan uitgekomen. “Het plezier dat deze mensen hebben in het werk, heeft me verrast. Ik verwachtte tegenzin, maar nee. Ze zijn erg gemotiveerd en willen niet ziek zijn.” Volgens Bas zijn ze ook heel goed in repeterende werkzaamheden volhouden. Ze kunnen veel meer dan je denkt, vindt hij. “Aan beide kanten zit een beetje angst. Maar help ze, geef ze ruimte. Je krijgt er veel voor terug.”

Een enkel keertje lukt het niet en is iemand niet klaar voor de arbeidsmarkt. “Die missen basisvaardigheden, blijven weg of hebben verslavingen. Het gebeurt gelukkig niet vaak.”

Eigen lunch

“Die beginperiode was een hele leuke tijd”, herinnert Bas zich. Nog steeds vindt hij het werk uitdagend. “Geen dag is hetzelfde. Je hoort ook veel. Het zijn soms heftige gesprekken. Die verhalen neem je niet mee naar huis, anders kan je dit werk niet doen. Ga geen geld lenen, leer ze omgaan met geld. Laat ze zien dat zelf brood smeren beter is dan naar McDonald’s gaan.”

Het team deelt ook tips met elkaar, tijdens de dagstart of in de pauze. “Dat vraag ik, weten jullie wat je uitgeeft? Zo kwam eentje met de tip om de bank elke uitgave te laten afronden en dat automatisch te sparen.”

Oprechte interesse

Praten met elkaar is een belangrijk onderdeel van het werk. “Doe die mobieltjes weg. Vraag hoe iemands weekend was, leer elkaar echt kennen. Je hoort de meest interessante verhalen over hobby’s.”

Ondanks alle mogelijke problematiek thuis zijn deze mensen vaak heel positief, vindt Bas. “Daar kunnen we allemaal van leren. Ze leven meer met de dag en zijn daar gelukkig mee. En ze zijn sociaal. Ik voel me bezwaard als ik cadeautjes krijg op mijn verjaardag. Maar dan zeggen ze ‘je doet al zo veel voor ons, fijn om wat terug doen’.”

Zelfvertrouwen

Een baan helpt. “Sommigen hebben dankzij deze baan weer een sociaal leven, want ze spreken buiten het werk met collega’s af. Of ze kunnen een huisje huren, op vakantie gaan. Deze baan geeft ze meer zelfvertrouwen en dat nemen ze mee naar huis.” Bas ziet het vooral aan de medewerkers die al langer in dienst zijn. “Als je niet uitkijkt, nemen ze zo de leiding over”, lacht hij. Iedereen die ooit in zijn team zat, heeft een plekje in zijn hart. “Op het eerste team ben ik extra gesteld, want zij hebben zich echt bewezen. Voor zichzelf maar ook voor Binnenwerk. Daarmee hebben ze een bijdrage geleverd aan de maatschappij.”

Nieuwjaarsborrel

Een herinnering uit de beginperiode leerde Bas een les die hij nog elke dag met zich meeneemt. Het was de eerste nieuwjaarsborrel binnen de overheid waar zijn team ook voor was uitgenodigd. Hij waarschuwde dat het heel saai kon zijn, maar ze wilden gaan. “Het was nog saaier dan ik dacht, met een enorm lange speech. Maar tot mijn verbazing zag ik lachende gezichten. ‘We horen er nu bij’, zeiden ze. Zo had ik er nog nooit naar gekeken en dat raakte me enorm. Wat voor ons gewoon is, is niet gewoon. Het betekent heel veel voor ze om gezien te worden.”

Nicole Kloppenborg, plv. Directeur-Generaal Vastgoed en Bedrijfsvoering Rijk:

“Als je kijkt waar we 10 jaar geleden zijn begonnen en waar we nu staan, vervult mij dat met enorme trots. We bieden een omgeving waarin mensen niet gedefinieerd worden door hun beperking, maar waar ze waardering krijgen voor hun talent. Het is zo veel meer dan een baan, het is een kans op perspectief en zelfvertrouwen. Dit succes hebben we samen met onze leidinggevenden, jobcoaches en partners gebouwd. Binnenwerk laat zien dat een inclusieve arbeidsmarkt binnen de overheid geen droom is, maar dagelijkse realiteit.”