Integriteit wordt vaak geassocieerd met regels, procedures en meldingen. Maar in de praktijk speelt integriteit juist een rol in alledaagse situaties en keuzes. Jacco werkt als vertrouwenspersoon en bedrijfsmaatschappelijk werker en ziet hoe vragen of twijfels over integriteit ontstaan. In dit blog deelt hij zijn ervaringen en geeft hij tips om integriteit en omgangsvormen bespreekbaar te maken.
Als extern vertrouwenspersoon spreek ik regelmatig medewerkers die vragen, twijfels of zorgen hebben over integriteit. Wat mij opvalt, is dat veel situaties niet ontstaan doordat mensen bewust iets verkeerd doen. Vaak spelen misverstanden, verschillende verwachtingen of onuitgesproken irritaties een rol.
Een voorbeeld dat ik regelmatig zie, is communicatie via WhatsApp. Medewerkers gebruiken dit vaak om ziekmeldingen te bespreken, een uit de hand gelopen vergadering te evalueren of feedback te geven. Het risico daarvan is dat een bericht anders wordt geïnterpreteerd dan bedoeld. Toon, emotie en context ontbreken vaak in tekst. Daardoor kunnen misverstanden ontstaan of kan irritatie onbedoeld oplopen. Bespreek gevoelige onderwerpen daarom liever persoonlijk of telefonisch. Een bericht is snel verstuurd, maar niet altijd snel uitgelegd.
Integriteit gaat hand in hand met wederzijds vertrouwen en een goede werkrelatie. Door op tijd in gesprek te gaan, voorkom je dat kleine signalen uitgroeien tot grotere problemen.
Vijf tips om integriteit en omgangsvormen bespreekbaar te maken
- Investeer in vertrouwen - Wederzijds vertrouwen en een goede werkrelatie vormen de basis om integriteit en omgangsvormen bespreekbaar te maken. Wanneer collega's en leidinggevenden investeren in een goede samenwerking, wordt het makkelijker om signalen, zorgen en dilemma's met elkaar te bespreken.
- Blijf niet rondlopen met zorgen - Heb je ergens last van of zit iets je dwars? Wacht niet te lang. Maak het bespreekbaar, bij voorkeur met de betrokken persoon. Lukt dat niet, bespreek het dan met een vertrouwenspersoon, integriteitscoördinator of bedrijfsmaatschappelijk werker.
- Vermijd aannames - Ga niet direct uit van de bedoeling van de ander. Stel vragen, luister naar het verhaal achter de situatie en sta open voor een ander perspectief.
- Kies het juiste moment - Voer een gesprek in een omgeving waar beide partijen zich prettig voelen. Niet bij het koffieapparaat of waar anderen kunnen meeluisteren. Een rustig gesprek werkt vaak beter dan een reactie in het moment. Merk je dat emoties hoog oplopen? Gun jezelf dan de tijd om eerst tot rust te komen. Soms helpt het om een uur of een nacht te wachten voordat je reageert of iets bespreekbaar maakt.
- Blijf respectvol - Ook als je het niet met elkaar eens bent. We brengen allemaal onze eigen normen, waarden en ervaringen mee naar het werk. Juist daarom is het belangrijk om respectvol met elkaar in gesprek te blijven.
Een integere organisatie bouw je samen
Integriteit is geen onderwerp dat alleen speelt als er iets misgaat. Het zit in de keuzes die we iedere dag maken, in hoe we met elkaar omgaan en in de bereidheid om zaken bespreekbaar te maken. Een integere organisatie bouw je samen. Elke dag weer.
Wil je met een vertrouwenspersoon in gesprek over dit onderwerp? Kijk op Rijksportaal voor meer informatie (alleen toegankelijk voor Rijksmedewerkers).