Alcoholgebruik op het werk is bij veel organisaties verboden. Vaak is specifiek beleid van kracht, waarin staat dat het gebruik van alcohol tijdens het werk tot ontslag kan leiden. Maar wat nu als de werknemer stelt dat hij met een alcoholverslaving kampt? Kan de werkgever dan desondanks tot ontslag overgaan? Lees verder voor het antwoord op deze vraag.
Beeld: ai gegeneerd beeld
Alcoholverslaving is een ziekte
Bij ziekte geldt gedurende twee jaar een opzegverbod. De werkgever kan de arbeidsovereenkomst dus in principe niet beëindigen als een werknemer ziek is. Een alcoholverslaving wordt namelijk gezien als ziekte. Gebruikt iemand alcohol op het werk en overtreedt hij daarmee het geldende alcoholbeleid, dan kan de werkgever de arbeidsovereenkomst niet beëindigen als de werknemer stelt dat hij verslaafd is aan alcohol.
Dit geldt ook voor mogelijke ontslagredenen die het gevolg zijn van de alcoholverslaving. Als voorbeeld dient de werknemer die talloze malen te laat komt op zijn werk of anderszins disfunctioneert, of de werknemer die veelvuldig zijn re-integratieverplichtingen overtreedt. Als deze gedragingen verband houden met zijn alcoholverslaving, dan is uitgangspunt dat een opzegverbod geldt.
Hoor/wederhoor bij vermoeden van alcoholprobleem
Gebruikt een werknemer op het werk ongeoorloofd alcohol, ruikt hij naar alcohol of is er anderszins een vermoeden van een alcoholprobleem, hanteer dan de volgende aanpak:
- Nodig de werknemer uit voor een gesprek;
- Confronteer hem met jouw vermoeden dat sprake is van een alcoholprobleem;
- Vraag hem of hij met een alcoholverslaving kampt (let wel, hij is niet verplicht hierop te antwoorden);
- Vraag hem of er persoonlijke omstandigheden zijn, die zijn werkzaamheden nadelig beïnvloeden.
Ontkent een werknemer dat sprake is van een verslaving, neem daar dan niet te snel genoegen mee. Blijf je het vermoeden houden dat hij een alcoholprobleem heeft? Nodig hem dan uit voor een preventief gesprek met de bedrijfsarts. Het is immers een algemeen bekend feit dat mensen die een alcoholprobleem hebben dat ontkennen en het moeilijk vinden om hierover te praten.
De bedrijfsarts is goed in staat om te beoordelen of sprake is van een verslaving. Hij past de STECR Werkwijzer Verslaving en Werk toe. Hierin staat een aantal kenmerken genoemd van een verslaving zoals: te laat komen, naar alcohol ruiken en minder goede uiterlijke verzorging.
Werknemer is verslaafd
Erkent de werknemer dat hij een alcoholverslaving heeft? Schakel dan de bedrijfsarts in, zodat hij advies kan uitbrengen. Uitgangspunt is dat de werkgever de werknemer ondersteuning biedt om van deze verslaving af te komen. In veel gevallen wordt de werknemer in een verslavingskliniek opgenomen; deze behandeling moet door de werkgever worden vergoed.
Van de werknemer mag worden verwacht dat hij meewerkt aan de behandeling om van zijn verslaving af te komen. Werkt hij onvoldoende mee, dan kan de bedrijfsarts dit rapporteren aan de werkgever, die vervolgens het loon kan stopzetten. De werknemer komt dan namelijk zijn re-integratieverplichtingen niet of onvoldoende na.
Ontslag dan nooit aan de orde?
Bij een verslaving valt herstel in één keer meestal niet te verwachten. Het is een proces van vallen en opstaan. De werkgever moet er dus rekening mee houden dat een werknemer een terugval krijgt. Kan de werkgever een alcoholverslaafde werknemer dan nooit ontslaan?
Nee, dat is niet het geval, maar wanneer ontslag dan wel aan de orde is valt niet in algemene zin te zeggen; dit hangt af van de concrete omstandigheden van het geval.
Maakt de werkgever voldoende aannemelijk dat hij de werknemer genoeg kansen heeft gegeven om van zijn verslaving af te komen, maar grijpt hij deze kansen niet, dan kan dit leiden tot een ontbinding van de arbeidsovereenkomst wegens het ontstaan van een vertrouwensbreuk.