Het wijzigen van arbeidsvoorwaarden is geen eenvoudige zaak. Daarvoor is namelijk instemming van de werknemer nodig. Het wijzigen van ordevoorschriften is daarentegen relatief gemakkelijk. Maar wanneer is nu sprake van een arbeidsvoorwaarde of van een ordevoorschrift?
Arbeidsvoorwaarde
De arbeidsvoorwaarden vormen de kern van de arbeidsovereenkomst. Ze zijn opgenomen in de arbeidsovereenkomst of cao. Voorbeelden hiervan zijn: het salaris, de functie, de arbeidsduur en de standplaats. Wil de werkgever een arbeidsvoorwaarde wijzigen, dan moet de werknemer daarmee instemmen.
Soms zijn arbeidsvoorwaarden niet schriftelijk overeengekomen. Een voorbeeld hiervan is de betaling van een bonus, als de werknemer deze al jarenlang zonder voorbehoud ontvangt. Dit noemen we verworven rechten.
Onder bepaalde voorwaarden mag de werkgever de arbeidsvoorwaarden eenzijdig wijzigen. Dit kan als een eenzijdig wijzigingsbeding is opgenomen in de arbeidsovereenkomst én de werkgever een zwaarwegend belang heeft voor deze wijziging, bijvoorbeeld een slechte financiële situatie.
Ook als partijen geen eenzijdig wijzigingsbeding zijn overeengekomen, kan de werkgever de arbeidsvoorwaarden eenzijdig wijzigen. Wel moet dan zijn voldaan aan de volgende voorwaarden:
- er is sprake van gewijzigde omstandigheden
- de werkgever doet een redelijk wijzigingsvoorstel
- van de werknemer kan worden verlangd daarmee in stemmen
Ordevoorschrift
Veel onderwerpen betreffen geen arbeidsvoorwaarden, maar regels en voorschriften over
- de wijze waarop de werknemer de werkzaamheden moet verrichten of
- het bevorderen van de goede orde binnen de organisatie (‘de ordevoorschriften’). Denk aan regels over veiligheid, gebruik van alcohol of drugs tijdens werktijd, kledingvoorschriften of e-mail en internetgebruik.
Deze onderwerpen vallen onder het zogenoemde instructierecht. Voorbeeld: de werkgever kan de werknemer de instructie geven om voortaan een veiligheidshelm te dragen. De werknemer moet deze instructie opvolgen, mits deze redelijk is.
Let erop dat voor het wijzigen van sommige voorschriften, bijvoorbeeld de verzuimvoorschriften, instemming van de Ondernemingsraad nodig is.
Onderscheid van belang
Van belang is goed na te gaan of sprake is van een ordevoorschrift of een arbeidsvoorwaarde. Alleen voor het wijzigen van een arbeidsvoorwaarde is namelijk instemming van de werknemer nodig.