De banenafspraak is verankerd in het Sociaal Akkoord van 2013, de Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten. Op deze pagina vind je per onderdeel de kern en de bronnen.
Het Sociaal Akkoord van 2013
In april 2013 hebben het kabinet en de sociale partners afgesproken om banen te creëren bij reguliere werkgevers voor mensen met een arbeidsbeperking. Doel: begin 2026 zijn er 125.000 extra banen bijgekomen ten opzichte van 1 januari 2013. Daarvan komen 100.000 banen in het bedrijfsleven en 25.000 bij de overheid.
Meer: Definitieve tekst Sociaal Akkoord 2013 en Op naar de 125.000 banen.
Participatiewet
De Participatiewet geldt sinds 1 januari 2015. Deze wet voegt de Wet Werken en Bijstand (WWB), de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Wajong samen. De regeling biedt ondersteuning aan mensen die een opstap naar de arbeidsmarkt nodig hebben. De Wsw en de WWB zijn sinds de invoering afgesloten voor nieuwe instroom. De Wajong geldt nog wel, specifiek voor jongeren die volledig en blijvend arbeidsongeschikt zijn.
Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
De Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten geldt sinds 1 april 2015. Werkgevers zorgen jaarlijks voor een afgesproken aantal banen voor mensen met een arbeidsbeperking. Halen ze dat niet, dan geldt de quotumregeling. Bij de overheid geldt die sinds 1 januari 2020. Werkgevers die het quotum niet halen, betalen 5.000 euro per niet-ingevulde baan.
Meer: Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten en Wet banenafspraak bij de Eerste Kamer.
Vereenvoudiging per 2026
Werkgevers vonden de oorspronkelijke regeling te ingewikkeld. In 2023 is het wetsvoorstel vereenvoudiging banenafspraak en quotumregeling ingediend. Doel: de regeling eenvoudiger en aantrekkelijker maken voor werkgevers.
Per 1 januari 2026 is het wetsvoorstel in werking getreden. Twee maatregelen zijn vanaf dat moment van kracht: het loonkostenvoordeel en de uitbreiding van de doelgroep. Overige maatregelen volgen later via koninklijk besluit.
Meer: Infographic Wijziging Wet banenafspraak (UWV) en Infosheet vereenvoudiging (UWV).
Voor wie geldt de banenafspraak?
Mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
Voormalige leerlingen uit het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en praktijkonderwijs (pro), aangemeld bij UWV.
Mensen met een indicatie sociale werkvoorziening.
Wajongers die door werk inkomen kunnen verdienen.
Mensen op een Wiw- of ID-baan. Deze banen komen uit oude regelingen voor bijstandsgerechtigden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Mensen met een medische beperking van voor hun 18e of tijdens hun studie, die dankzij de banenafspraak het wettelijk minimumloon kunnen verdienen.
VN-verdrag Handicap
Vanuit het VN-verdrag Handicap heeft Nederland zich verplicht om gelijke kansen te bevorderen en belemmeringen op de arbeidsmarkt weg te nemen voor mensen met een arbeidsbeperking. De banenafspraak is een belangrijk instrument om deze verplichting in te vullen.