Bij onboarding draait het om kennismaken, inwerken en wennen. Zorg voor een rustige introductie, duidelijke uitleg, regelmatige check-ins en een ondersteunende omgeving. Betrek de jobcoach en buddy actief. Houd de werkplekinstellingen kritisch tegen het licht.
Betrokkenen:
- Medewerker
- Leidinggevende
- HRM
- Jobcoach en/of buddy
- Team/afdeling
Vraag de medewerker (eventueel met de jobcoach) hoe hij of zij geïntroduceerd wil worden. Stuur een week van tevoren een persoonlijke welkomstmail met: wie de medewerker opvangt en diens telefoonnummer, tijd en plaats, en hoe de eerste dag eruitziet. Plan kennismakingsmomenten met het team. Regel toegang als bezoeker voor de eerste dag. De persoonlijke pas volgt later.
Verspreid de introductie over meerdere dagen. Pas het tempo aan. Combineer kennismaking met collega's, uitleg over het werk en praktische zaken.
- Stel een inwerkprogramma op
- Ontvang de medewerker persoonlijk
- Reserveer een (prikkelarme) werkplek
- Stel de medewerker voor aan directe collega's
- Plan een kennismakingsgesprek met medewerker, leidinggevende, en waar relevant jobcoach en buddy
- Plan kennismakingen met collega's buiten het team
- Voeg de medewerker toe aan Teams- of WhatsApp-groepen en distributielijsten
- Geef een rondleiding door het gebouw
- Leg het P-Direkt portaal uit
- Wijs op de League of Extraordinary People, het rijksbrede netwerk voor medewerkers met een arbeidsbijzonderheid
- Deel belangrijke documenten, zoals de Gedragscode integriteit en personeelsinformatie
De buddy is het eerste aanspreekpunt voor dagelijkse vragen, sociale contacten en praktische zaken. De buddy signaleert ook als iets niet loopt en kaart dit aan bij de leidinggevende. Een jobcoach (intern of extern) helpt de medewerker bij het werk zelf.
Zie ook: wat een jobcoach doet, de gids voor werkplekbegeleiding van SBCM en de Toolbox Begeleiden bij psychische kwetsbaarheid.
Leg taken stap voor stap uit. Zet instructies op papier. Gebruik pictogrammen, foto's of korte video's. Zo kan de medewerker alles rustig nalezen en zelfstandig terugkijken. Houd instructies actueel.
Plan de eerste twee maanden elke week een vast moment om te bespreken hoe het gaat. Geef duidelijke en positieve feedback. Bespreek of de werkplek nog past. Pas aan waar nodig: verlichting, hulpmiddelen, rustmomenten, werktijden. De hr-afdeling stemt met UWV af voor aanpassingen die via externe partijen lopen.
De eerste 90 tot 100 dagen zijn cruciaal. Plan na ongeveer drie maanden een gesprek. Kijk terug én vooruit. Betrek waar relevant de jobcoach en buddy. Een veilige sfeer voor eerlijke feedback helpt om belemmeringen op tijd te zien.
Vragenlijst en spiekbriefje
Voor de terugblik en het vooruitzicht is een vragenlijst beschikbaar: Terugblik en vooruitzicht (pdf).
Wil je een omgeving creëren die voorspelbaar is, waarin rollen expliciet zijn en waar de focus ligt op het benutten van sterke kanten? Download het spiekbriefje Neuro-inclusie voor managers van AllMindsThrive.
Inspiratie: kijk met een andere blik naar gedrag
Eigenschappen die op de werkvloer soms als 'lastig' worden ervaren, blijken in de juiste context vaak enorme krachten te zijn. Iemand die 'koppig' lijkt, beschikt vaak over een bewonderenswaardig doorzettingsvermogen. En een medewerker die 'impulsief' overkomt, handelt vaak vanuit een sterke, waardevolle intuïtie.
De poster 'Herwaarderen van neurodivergente eigenschappen' helpt jou als leidinggevende (en als team) om met een frisse blik naar gedrag te kijken. Gebruik deze laagdrempelige tool om in gesprek te gaan over beeldvorming en de focus te verleggen naar wat een medewerker écht meebrengt. Bekijk en download de poster via deze LinkedIn-post over Herwaarderen van Saskia Schepers.
De Breinhandleiding
Saskia Schepers introduceerde in haar boeken Als alle breinen werken en Als alle breinen leren de Breinhandleiding. Het is een laagdrempelig instrument waarmee een medewerker zijn of haar cognitieve voorkeuren, ideale focusritmes, prikkelgevoeligheid en communicatiebehoeften in kaart kan brengen. Het helpt leidinggevenden, buddy's en medewerkers om direct te bespreken wat iemands brein nodig heeft om prettig en effectief te landen in het team, zonder dat daarvoor medische diagnoses gedeeld hoeven te worden.
Je vindt de Breinhandleiding op deze webpagina van Saskia Schepers onder het kopje Werkvorm.